İskan Ne Anlama Gelir? Bir Kelimenin Beni Emlakçı Sanmasına Sebep Olan Hikâyesi
Bugünkü makalemizde “İskan ne anlama gelir” ile ilgili dikkat edilmesi gereken noktaları inceliyoruz.
Geçen gün Alsancak’ta arkadaşlarla oturuyoruz. Hava klasik İzmir havası işte… İnsan çalışmak yerine körfeze bakıp hayatı sorgulamak istiyor. Masada boyoz kırıntıları, yarım içilmiş kahveler, bir de herkesin aynı anda konuştuğu o kaotik arkadaş ortamı vardı.
Tam o sırada Berk telefonundan kafasını kaldırıp dedi ki:
“Olum, iskan ne anlama gelir biliyor musunuz?”
Masada bir sessizlik oldu.
Çünkü bizim ekipte biri ansızın ciddi soru sorunca herkes kısa süreli sistem hatası veriyor.
Ben direkt atladım:
“Tabii biliyorum kardeşim. Belediyeden alınan bir şey.”
Sonra sustum.
Çünkü devamı yoktu.
Bildiğim bütün bilgi buydu.
Hayatım boyunca “iskan” kelimesini ya emlak ilanlarında ya da babamın sinirli konuşmalarında duymuştum.
“Bu binanın iskânı çıkmış mı?”
“İskânsız eve girilmez oğlum.”
“Belediye yine uğraştırıyor.”
Çocukken “iskan” denen şeyin apartmanın gizli patronu olduğunu sanıyordum.
İskan Ne Anlama Gelir?
Sonra eve gelip araştırdım. Çünkü ben dışarıdan çok rahat görünen ama eve dönünce “Acaba masada boş mu konuştum?” diye üç saat düşünen insanlardanım.
İskan kelimesi aslında yerleşme, yerleştirme anlamına geliyor.
Ama günümüzde en yaygın kullanım şekli yapı kullanım izni. Yani bir bina tamamlandığında, belediyenin “Tamam kardeşim, burada insan yaşayabilir” demesi gibi bir şey.
Düşününce çok komik geliyor bana.
Bir bina yapıyorsun. Duvar tamam. Kapı tamam. Kombi tamam.
Ama biri gelip resmî olarak:
“Evet burada insan yaşayabilir, mağara değil burası.”
diyor.
İşte buna iskan deniyor.
Bizim Apartmanın İskan Dramı
Bizim apartmanda yıllardır süren bir “iskan alınacak” muhabbeti vardı. Çocukluğumdan beri duyuyorum bunu. Sanki Game of Thrones finali gibi; herkes bekliyor ama kimse tam olarak ne zaman olacağını bilmiyor.
Bir gün apartman toplantısı yapıldı.
Normalde apartman toplantıları insan psikolojisinin sınırlarını test etmek için yapılıyor bence.
Alt kattaki Cemil amca yine bağırıyordu:
“BU BİNANIN İSKANI YOK!”
Abi zaten herkes biliyor.
Adam her toplantıda bunu FBI gizli dosyası açıklıyormuş gibi söylüyor.
Yan tarafta oturan Necla teyze:
“Ben zaten başından beri demiştim.”
dedi.
Ne dediğini bilmiyoruz ama kesin demiştir.
Ben köşede sessizce çekirdek yiyordum. Çünkü apartman toplantılarında tarafsız görünmek çok önemli. Yanlışlıkla biriyle göz göze gelirsen seni yönetici yapabiliyorlar.
İç Sesimle Yaşadığım Gereksiz Tartışmalar
Benim kafam çok garip çalışıyor.
Mesela biri “iskan” deyince beynim aynı anda şunları düşünüyor:
Acaba bu bina depremde dayanıklı mı?
Belediye çalışanları ne kadar evrak inceliyor?
Ben niye hâlâ kira ödüyorum?
Boyoz neden bu kadar pahalı oldu?
Acaba çocukken rezil olduğum anları başkaları hatırlıyor mu?
İnanılmaz alakasız düşünceler.
Bir de dışarıdan bakınca sürekli şaka yapan biri olduğum için kimse bunları fark etmiyor.
Geçen arkadaş ortamında yine konuyu açtılar.
“İskan ne anlama gelir?” diye sordular.
Ben:
“Bir binanın yetişkinlik belgesi.”
dedim.
Herkes güldü ama aslında biraz mantıklı.
Çünkü bina resmen:
“Tamamdır, artık insanların içine taşınmasına uygunum.”
seviyesine geliyor.
İzmir’de Ev Bakarken Yaşadığım Küçük Travmalar
Geçen yaz ev bakıyordum. Hayatımın en yorucu deneyimlerinden biri olabilir.
Bir emlakçıyla geziyoruz.
Adam evi överken sanki saray satıyor.
“Abi bak geniş balkon.”
“Abi bak ferah salon.”
“Abi bak denize yakın.”
İzmir’de “denize yakın” kavramı çok esnek bu arada. Adamın gösterdiği evle deniz arasında üç mahalle vardı.
Sonra ben o kritik soruyu sordum:
“İskan var mı?”
Adam bir durdu.
İşte orada insan bütün gerçeği anlıyor.
Çünkü emlakçılar o sorudan sonra ikiye ayrılıyor:
Cevabı hızlı verenler
Konuyu değiştirenler
Bu arkadaş direkt camı açtı.
“Bak abi esinti nasıl?”
Abi iskan nerede?
Rüzgârla oturmayacağız evde.
İskansız Ev Meselesi
Bu arada iskan olmaması ciddi mesele. Çünkü bina gerekli izinleri tam almamış olabiliyor. Elektrik, su aboneliği gibi konularda sorun çıkabiliyor. Bankalar kredi vermede sıkıntı çıkarabiliyor.
Ama bizim milletin olaylara yaklaşımı çok başka.
Bir arkadaşım:
“Abi ev güzel olsun da gerisi hallolur.”
dedi.
Kardeşim bu mantıkla korsan gemide de yaşayabilirsin.
İnsan bazen gerçekten fazla rahat.
Dedemle İskan Sohbeti
Dedem eski İzmir insanıdır. Böyle ağır konuşur ama söylediği şey insanın kafasında kalır.
Geçen balkonda oturuyoruz.
Ona “İskan ne anlama gelir?” diye sordum.
Çayından bir yudum aldı.
“Evladım,” dedi.
“Eskiden insanlar tapu görünce mutlu olurdu. Şimdi iskan görünce mutlu oluyor.”
Aşırı haklı.
Çünkü artık ev almak zaten psikolojik dayanıklılık testi gibi bir şey.
Fiyatları görünce insan kendini motivasyon konuşması yaparken buluyor.
“Önemli olan metrekare değil huzur.”
Yalan söylüyorum tabii.
Metrekare de önemli.
Arkadaş Ortamında Her Şeyi Şakaya Vurmanın Bedeli
Ben genelde her şeyi tiye vuruyorum. Çünkü fazla düşününce yoruluyorum.
Mesela geçen gece kendi kendime şunu düşündüm:
Bir insan neden “iskan” gibi kelimeler öğrenince yaşlandığını hisseder?
Gerçekten öyle.
Eskiden hayatım:
Hangi bara gidiyoruz?
Bu ay maaş ne zaman yatacak?
Kim sevgilisinden ayrıldı?
eksenindeydi.
Şimdi:
Aidat neden arttı?
Binanın yaşı kaç?
İskan var mı?
diye düşünüyorum.
25 yaşındayım ama ruhum bazen emekli site yöneticisi gibi.
İskan Kelimesinin Bende Uyandırdığı Garip His
Komik gelecek ama bazı kelimelerin enerjisi var.
“İskan” mesela yetişkinlik hissi veriyor.
“Vize final” gençlik gibi.
“İskan” ise direkt:
“Gel bakalım hayat kardeşim.”
hissi.
Bir gün annem aradı.
“Oğlum karşı binanın iskânı çıkmış.”
Kadının sesi sanki milli piyangodan para çıkmış gibi mutluydu.
Ben de refleks olarak:
“Hayırlı olsun.”
dedim.
İnsan bazen neden sevindiğini tam bilmeden seviniyor.
Kendi Kendime Kurduğum Absürt Senaryolar
Gece uyuyamıyordum geçenlerde.
Kafamda yine saçma düşünceler dönüyor.
Bir ara şunu hayal ettim:
Ya insanların da iskanı olsaydı?
Belediyeye gidiyorsun.
Görevli sana bakıyor.
“Bu arkadaş tam yetişkin olmuş. Duygusal olarak oturuma uygun.”
Ben direkt kalırdım orada.
Çünkü gündüz millete kahkaha attırıp gece tavana bakarak hayat sorguluyorum.
Tam bir kararsızlık hali.
Bir yanım:
“Hayat güzel.”
diyor.
Diğer yanım:
“Elektrik faturası niye bu kadar geldi?”
İskan Ne Anlama Gelir? Sadece Kelime Değil
Aslında düşününce iskan sadece teknik bir terim değil.
İnsanın bir yere ait olma hissi gibi de geliyor bana.
Yerleşmek…
Düzen kurmak…
“Kendi alanım” diyebilmek…
Belki bu yüzden insanlar ev meselesine bu kadar duygusal yaklaşıyor.
Çünkü mesele sadece beton değil.
Kendine ait bir hayat kurma hissi.
Ben İzmir’i bu yüzden seviyorum galiba.
Kordon’da yürürken bile insan “Burada yaşanır” diyor.
Gerçi sonra kira fiyatlarını görünce kısa süreli baygınlık geçiriyorsun ama olsun.
Sonuç Olarak Şunu Öğrendim
İskan ne anlama gelir diye başlayan mesele beni yine hayat sorgulamaya götürdü.
Klasik ben.
Ama öğrendiğim şey şu oldu:
İskan; bir yapının yasal olarak kullanılabileceğini gösteren izin belgesi anlamına geliyor. Belediyenin binayı onaylaması yani. Teknik tarafı böyle.
Ama bence işin duygusal tarafı da var.
Çünkü insan bazen sadece bir ev aramıyor.
Kendini biraz daha güvende hissedeceği bir yer arıyor.
Belki de bu yüzden büyüklerimiz “ev sahibi olmak” meselesini bu kadar önemsiyor.
Ve galiba ben artık gerçekten büyüyorum.
Korkutucu tarafı şu:
Bunu apartman toplantısında çekirdek yerken fark ettim.
Daha Fazlası İçin: İran cumhurbaşkanı ne kadar maaş alıyor ?