Zarif Fikirler Blogu Yazılar

Yine bir Exquisite içeriğiyle karşınızdayız! Bu kez konumuz: “Empirizm nedir felsefe kısaca”. Empirizm Nedir Felsefe Kısaca? Geleceğe Bakış Empirizm, yani deneyimcilik, felsefenin temel taşlarından biri. Kısaca, bilgiyi ve anlayışı deneyimden, gözlemden ve duyularımızdan elde ettiğimizi savunur. Ankara’da yaşayan biri olarak, günlük hayatımda empirik yaklaşımı fark etmek hiç de zor değil; mesela bir kahve makinesinin en iyi demleme ayarını deneme yanılma yoluyla bulmak veya sabah yürüyüşümün hangi saatlerde daha verimli olduğunu gözlemlemek… Bunlar, aslında küçük ama gerçek empirik deneyimler. Ama gelecek, bu basit deneyimlerden çok daha büyük sorular getiriyor. Empirizm nedir felsefe kısaca sorusunun cevabını sadece teorik değil, aynı zamanda 5–10…

Geçmişi Anlamadan Bugünü Hesaplamak: “Sac nasıl hesaplanır?” Sorusunun Tarihsel Yolculuğu Geçmişi anlamak, yalnızca olup biteni anlatmak değil; bugünün teknik sorularının neden belirli bir biçimde sorulduğunu kavramaktır. “Sac nasıl hesaplanır?” sorusu da modern mühendislik dilinde sıradan bir teknik işlem gibi görünse de, aslında binlerce yıllık üretim bilgisinin, malzeme anlayışının ve toplumsal örgütlenmenin bir sonucudur. Bu soruya tarihsel bir gözle bakıldığında, yalnızca bir hesaplama yöntemi değil; insanlığın maddeyle kurduğu ilişkinin evrimi görülür. — İlk Dönemler: Metalin Keşfi ve Ölçü Fikrinin Doğuşu Demir Çağı ve Malzemenin Sınırlı Anlaşılması İlk metal işleme topluluklarında “hesaplama” bugünkü anlamıyla yoktu. Metal, deneyimle şekillendirilen bir maddedir. Arkeolojik bulgular,…

Sizi Exquisite’da “Saf çay fiyatı ne kadar” konusuyla ilgili özenle hazırlanmış bu içeriğe bekliyoruz. İstanbulda bir bardak çay ne kadar? Şehir ekonomisinin en küçük ama en anlamlı göstergesi İstanbul’da bir bardak çayın fiyatı çoğu zaman sadece bir içecekten ibaret değildir. Günün koşuşturmasında verilen küçük bir mola, arkadaşla edilen kısa bir sohbet, iş aralarında nefes alma anı… Ama aynı zamanda ekonominin nabzını tutan, enflasyonun sokaktaki karşılığını hissettiren küçük bir gösterge gibi durur. Ankara’da yaşayan 28 yaşında biri olarak İstanbul’a her gidişimde ilk dikkatimi çeken şeylerden biri hep bu oldu. Bir kafeye oturup “bir çay” dediğimde aldığım cevabın tonu bile değişiyor artık.…

Bir rakamın hikâyesi: “Diploma notu 70 ise kaç puan gelir?” sorusu neden bu kadar önemli? Bir ekranın karşısında durduğunuzu düşünün. Elinizde bir sonuç belgesi, gözünüz ise tek bir satıra takılmış: “Diploma notu: 70”. O an zihinden geçen ilk soru çoğu zaman matematiksel değil, duygusaldır: Bu bana ne kazandıracak? Kaç puan eder? Hangi kapıyı açar, hangisini kapatır? Kimi için bu soru üniversite hayalinin eşiğinde bir gençlik telaşıdır, kimi için yıllar sonra çocuğunun geleceğini anlamaya çalışan bir ebeveynin kaygısıdır, kimisi içinse sistemin içinde yolunu arayan bir memurun sessiz hesaplaşmasıdır. Aynı rakam, farklı hayatlarda farklı anlamlar taşır. Ama işin özü nettir: “Diploma notu…

7 Yaşındaki Çocuklarda Uyku Düzeni ve Öğrenmenin Pedagojik Derinliği Bugün Exquisite sayfasında 7 yaşındaki bir çocuk kaç saat uyum yapar üzerine hazırladığımız özel içerikle karşınızdayız. Uyku, yalnızca biyolojik bir ihtiyaç değil; öğrenmenin, hafızanın ve duygusal gelişimin yeniden inşa edildiği görünmez bir eğitim alanıdır. Çocukluk döneminde bu alan daha da kritik hale gelir çünkü beyin, dünyayı anlamlandırma çabasını en yoğun şekilde bu yıllarda sürdürür. Özellikle 7 yaş, hem okul yaşamının başladığı hem de bilişsel yapıların hızla organize olduğu bir eşiktir. Bu yaşta uyku süresi, yalnızca dinlenme değil; öğrenmenin kalitesiyle doğrudan ilişkili bir süreçtir. 7 yaşındaki bir çocuk kaç saat uyumalı? Bilimsel…

40 ile 50 arasında kaç sayı vardır? Sayının Ontolojisi, Bilginin Sınırı ve Etik Bir Ölçme Problemi Bir sayının nerede başlayıp nerede bittiğini bilmek kolay görünür. Fakat “40 ile 50 arasında kaç sayı vardır?” sorusu, ilk bakışta basit bir aritmetik problem gibi dursa da, içine girildiğinde etik, epistemoloji ve ontoloji katmanlarını aynı anda açan bir düşünce deneyine dönüşür. Bir sınır çizdiğimizi sandığımız anda, o sınırın gerçekten “var olup olmadığı” sorusu belirir. Bir an için durup düşünelim: Sayılar gerçekten “orada” mıdır, yoksa biz mi onları oraya yerleştiririz? Ontolojik Perspektif: Sayılar Gerçekten Var mı? Merhaba! 40 ile 50 arasında kaç sayı vardır ile…

Recep Tayyip Erdoğan Ne Zamana Kadar Cumhurbaşkanı Olacak? Ankara sokaklarında büyüdüğüm günleri hatırlıyorum; yazın sıcaklarıyla kavrulmuş kaldırımlarda arkadaşlarımla top oynarken, babamın gazeteyi elinden düşürmediği sabahları izlerdim. O zamanlar siyaseti çocuk gözüyle anlamak, sadece tartışmaların, ajans haberlerinin ve mahalle dedikodularının toplamından ibaretti. Ama şimdi, ekonomi mezunu biri olarak verilerle, tarihsel akışla ve gerçek insan hikâyeleriyle bakınca işin ne kadar karmaşık olduğunu görüyorum. Peki, Recep Tayyip Erdoğan ne zamana kadar cumhurbaşkanı olacak? Bunun için önce resmi süreçleri, sonra halkın tepkilerini ve gözlemlerimi bir araya getirmek gerekiyor. Cumhurbaşkanlığı Süreci ve Erdoğan Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığı yolculuğu 2014 yılında başladı. Türkiye’de cumhurbaşkanlığı seçimi 5 yılda bir…

Bugünkü yazımızda Exquisite ekibi, 11’e tam bölünen sayılar nelerdir hakkında ihtiyaç duyduğunuz ana bilgileri sunuyor. 11’e Tam Bölünen Sayılar Üzerine Psikolojik Bir Okuma: Zihnin Görünmeyen Düzen Arayışı İnsan davranışlarını anlamaya çalışırken sayılarla kurduğumuz ilişkinin yalnızca matematiksel bir alışkanlık olmadığını fark etmek uzun sürmüyor. Günlük hayatta bir örüntüyü yakaladığımızda hissettiğimiz rahatlama, bir problemi çözdüğümüzde gelen küçük tatmin duygusu ya da karmaşık bir yapıyı anlamlandırırken yaşanan zihinsel aydınlanma… Bunların hepsi, sayıların zihnimizde sadece araç değil aynı zamanda bir “anlam düzenleyici” gibi çalıştığını düşündürüyor. 11’e tam bölünen sayılar konusuna bakarken de mesele yalnızca 11, 22, 33, 44 gibi katları listelemek değil; bu tür…

Başakşehir’e metro gidiyor mu? Şehir, ulaşım ve eşitsizlik üzerine bir İstanbul okuması İstanbul’da yaşayan biri için “Başakşehir’e metro gidiyor mu?” sorusu yalnızca teknik bir ulaşım merakı değil; aynı zamanda kentin nasıl bölündüğünü, kimlerin hangi imkanlara daha kolay erişebildiğini ve günlük hayatın hangi hatlar üzerinden aktığını anlamaya açılan bir kapı gibi. Şehrin bir ucundan diğerine savrulan kalabalığın içinde, bu soru çoğu zaman bir güzergâh arayışından çok daha fazlasına dönüşüyor: kimin merkeze yakın sayıldığı, kimin “uzak”ta bırakıldığı ve bu uzaklığın kimler için daha ağır sonuçlar doğurduğu meselesi. İstanbul’da bir sivil toplum kuruluşunda çalışan 29 yaşındaki biri olarak, özellikle toplu taşıma hatlarının kesiştiği…