Kare ve Küp Nasıl Bulunur? Bir Geometri Dersi mi, Hayatın Kendisi mi?
Kayseri’nin o serin sabahlarından birindeydim. Gün ışığı yavaşça şehrin sokaklarına yansırken, ben de bir şekilde kendimi matematik dersinde buldum. Evet, tuhaf ama gerçek. O kadar yoğun bir kafam vardı ki, bir an için her şey birbirine girmişti. Kare ve küp nasıl bulunur? Bununla ilgili düşüncelerim kafamı kurcalıyordu. Anlatmak gerekirse, bu matematiksel düşünceler bazen hayatı anlamak için çok işe yarar hale gelebiliyor.
Bir Yıldız Kaydı: Kareyi Bulmak İçindeki Büyüyü Keşfetmek Gibidir
Hayatın, matematikle ne ilgisi var? Her şeyde bir sistem, bir düzen olmalı mı? Bazen bunları sorgularken, tam olarak bu soruların cevabını bulduğumu sanmıştım. O sabah, okula gitmek üzere yola çıktım. Kayseri’nin o meşhur sabah çayı kokusu sarmıştı etrafı, ama ben hala kafamda geçen soruları düşünüyor ve bu soruların içinde kayboluyordum. Bir yandan, geometrinin sade yapısına takılı kalırken, bir yandan da hayatta bir şeyleri anlamaya çalışıyordum.
O an, aklıma hep uzaklardan gelen eski bir hatıra geldi. Lise yıllarımda, matematik öğretmenim Hüseyin Hoca bir ders sırasında kare ve küp kavramlarını anlatıyordu. O günde, ben de ne yazık ki bir şekilde kaybolmuştum. Çünkü hayatın karesini, kutusunu bulmaya çalışıyordum. Hüseyin Hoca birden sırasını almış ve tahtaya “Kareyi bulmak nedir?” diye yazmıştı.
İçimden, tam da o an, “Hadi bakalım, bu sefer başaracağım!” diyerek, anlamaya çalışmıştım.
Kare nedir? Bir kenarı, bir uzunluğu… Sadece bir ölçü, ama içinde bir dünya taşıyor. Geometrinin basit bir şekli olarak kabul edilse de, aslında bir kareyi bulmak bir tür denemekti. Kenarlarını ölçmek, doğru verileri almak… Her şeyin bir doğruluğu vardı. Bu, sadece bir şekil değil, bir insanın hayatta doğruyu bulma çabasıydı. Bazen insanlar, hayatlarında doğru yolu bulmak için çok uğraşır, ama her zaman beklediğimizden farklı bir şey çıkar. Yine de, o sabah Hüseyin Hoca’nın söylediği bir şey vardı:
“Bir kareyi bulduğunda, hayatındaki her şeyi dengeliyorsun.”
O an, hissettiğim şey, biraz karmaşık ama aynı zamanda basitti. Kare, hayatın ölçülebilir yönlerini temsil ediyordu. Hayatımızda bazen küçük ve basit şeylere, en doğrularına yönelmek gerekiyordu. Mesela bir ilişkideki doğru zamanlama, doğru kelimeler… Bazen küçücük bir adım, her şeyi değiştirebilir.
Küp: Duygusal Derinliklerde Kaybolmuşken Bulduğum Bir Anlam
İlk başta, kare ve küpün arasındaki farkı düşünmek bile zor gelmişti. Bir kenar, bir uzunluk… Ama küp, biraz daha derin ve yoğun bir şeydi. O gün öğle arasında arkadaşım Mert’le birlikte çay içmeye gittiğimizde, konu yine ona geldi. Kafamı kurcalayan şey, aslında çok basitti. Nasıl, bir şeyin gerçekten “derinlik” kazandığını bulabilirim? Küpü bulmak, sadece uzunluğu değil, yüksekliği ve derinliği de anlamak demekti.
Mert’e soruyu sormadan önce, içimde bir karmaşa vardı. Küp nasıl bulunur?
“Hadi bakalım, derinlikleri ölçeyim,” diye düşündüm. Ama, işin garip tarafı şu ki, hayatın içinde ne zaman gerçekten bir şeyin derinliğini ölçmek istesek, bazen sadece kaybolmuş hissederiz. Küpün derinliği gibi. O zaman Mert’e doğru sordum:
“Mert, sence, küp dediğimiz şey, sadece bir şeyin büyüklüğü mü, yoksa içindeki karmaşayı mı ifade eder?”
Mert biraz düşündü, ve sonra şöyle dedi:
“Yani, bence bir küp, senin hayatında kaybolan her şeyin yansıması olabilir. Bazen karmaşa, ne kadar fazla şeyle uğraştığımıza bağlıdır.”
İçimden bir şeyler yerine oturdu. Küpü bulmak, gerçekten içsel bir derinlik gerektiriyordu. Sadece dışarıda gördüğümüz şekli değil, içinde sakladığımız her türlü duyguyu anlamak. Bir küpün içinde, iç içe geçmiş yüzlerce katman, belki de kendimize bile itiraf etmediğimiz duygular vardı. Bunu fark etmek, bana çok büyük bir anlam ifade etti.
Bir Hesaplama: 5 Yıl Sonra Anladığım Kare ve Küp
Beş yıl sonra, bir noktada, her şeyin anlamını sorgularken, bir sabah gözlerimi açtım ve hemen bir şey fark ettim. Bu kadar yıl boyunca her şeyin ölçüsünü alarak, her şeyin karesini hesaplayarak, her zaman doğruyu ve yanlışı aradım ama aslında bu kadar uğraşmam gerekmiyordu. Hayat, bir bakıma matematiksel bir işlem gibiydi. Belki de en önemli şey, her anın derinliğine inmeye cesaret edebilmekti.
Bir gün, beş yıl önceki benle, şu anki ben arasında bir fark vardı. Beş yıl önce, hayatımı bir kare gibi ölçmeye çalışıyordum. Her şey düzenli, her şey yerli yerindeydi. Ama şimdi, her şeyin bir derinliği vardı. Küp gibi, hayatımı her açıdan görmek, her katmandan incelemek istiyordum. O gün düşündüm ki, hayatın anlamı belki de her şeyin ölçüsünü doğru almak değil, her katmanını keşfetmekteydi.
Matematiksel olarak bakıldığında, her bir nokta bir anlam taşıyor. Ama duygusal olarak bakıldığında, bu ölçüler bizim ruhumuzun bir parçasıydı. Her karede bir anlam, her küpte bir derinlik vardı.
Sonuç: Kareyi ve Küpü Bulmak, Kendini Bulmak Gibidir
Sonunda fark ettim ki, kare ve küp bulmak, sadece matematiksel bir işlem değil, duygusal bir yolculuktu. Her bir hesaplama, her bir ölçüm, aslında hayattaki dengeyi bulmam için birer araç olmuştu. Ama esas mesele, bu hesaplamaları yaparken, kendini kaybetmemekti. İçsel bir kare bulmak, belki de sadece sakinleşmekti. Bir küp bulmak, derinlere inmekti, hayatın ne kadar katmanlı ve zengin olduğunu anlamaktı.
O gün, Kayseri’deki o soğuk sabahı hatırlarken, kafamda bir çözüm buldum. Bazen kareyi bulmak, her şeyin düzenli olduğu yeri görmek demektir. Ama küpü bulmak, her katmanı görmek, her derinliği hissetmektir. Belki de hayat, bu iki şeklin birleşimidir.