Fasulyeli Mısır Çorbası Nerenin Yemeğidir? Bir İzmirli’nin Gözünden
Hadi bakalım, fasulyeli mısır çorbası nedir, ne değildir, kim yapar, kim yapmaz… Sorularla boğuldum resmen. İzmir’de yaşıyorum, her şeyin ucundan kıyısından İzmir’e bağlandığı bir şehirde. Ama bu fasulyeli mısır çorbası meselesi başka. Yani, biri kalkıp “Fasulyeli mısır çorbası nerenin yemeğidir?” diye sorarsa, vereceğim cevabı bilemiyorum. İzmirli olarak bile kafam karıştı! Hadi, gelin, biraz ciddiyet ve biraz da mizah katarak bu sorunun peşine düşelim.
Fasulyeli Mısır Çorbası Nedir, Nerede Yapılır?
Biliyorsunuz, bir yemek sorusu genelde çok ciddi tartışmalara yol açar. Gerçekten, İzmir’de şunu fark ettim: Yemek konusu, ulusal bir mesele olabilir. Örneğin, geçen gün arkadaşım Cenk’le “Fasulyeli mısır çorbası nerenin yemeği?” diye konuştuk. Cenk, her zaman olduğu gibi (ya da aslında bazen biraz fazla) abartarak “Tabii ki Orta Anadolu’nun bir yemeği olmalı, sen hiç fasulye ve mısırı bir arada görmedin mi?” dedi. Ama ben, İzmirli bir insan olarak bu meseleye başka bir gözle bakıyorum.
Fasulyeli mısır çorbası, bana kalırsa kesinlikle Ege’nin, özellikle de İzmir’in, mutfaklarından çıkmış bir lezzet. Şimdi diyebilirsiniz ki, “Ya ama bu klasik bir Orta Anadolu çorbası değil mi?” Hadi bakalım, bir de senin gözünden bakayım. İzmir’de yemek yapmaya dair bir anlayış vardır, biliyor musunuz? Birçok şeyin içinde, tatları birbirine karıştırarak dengeli bir şey elde etmeyi severiz. Fasulye ve mısır, şehri donduran sıcak yaz akşamlarında, biraz da o tatlı taze rüzgarla birleştirilince ortaya harika bir çorba çıkıyor. Şahsen ben, bir İzmirli olarak her fırsatta bu çorbayı yapıp çevremdekileri de şaşırtmaya çalışıyorum.
“Bunu Bir Araya Kim Getirdi?”
Bir de bu yemeğin ne zaman ve kim tarafından keşfedildiği konusunda bir tartışma dönüyor. Geçenlerde, fasulyeli mısır çorbası nerenin yemeği olduğunu konuşurken, mahalledeki Ayşe Teyze’nin ne dediğini duyduk. Ayşe Teyze, o klasik “yemekle ilgili her şeyi bilen” kişi, “Fasulye mısırla kavuşmaz, bir araya gelmemeli!” dedi. Ama ben ne yapayım, daha önce de söylediğim gibi, İzmirli kafasıyla baktığımda, bu bir araya gelme olayını doğru buluyorum.
İzmir’de, özellikle yaz akşamlarında sokaklarda dolaşırken, insanın aklında pek çok düşünce belirir. Hani bir şey gördüğünde insan düşünmeye başlar ya… Fasulye ve mısır, bir araya gelince ne olur? Olur da olur. Harika bir şey olur. Üstelik mis gibi kokar. Fark ettiğiniz gibi, her şey bir noktada bağlanıyor; hep bir soru var: Nerenin yemeği bu, İzmir’in mi, Orta Anadolu’nun mu? İnanın, bir tahminde bulunmak çok zor.
Çorba ve Arkadaşlarım: “Neymiş O Fasulyeli Mısır Çorbası?”
Bir gün, akşam yemeği için arkadaşlarımı davet ettim. Yine fasulyeli mısır çorbası yaptım, çünkü arada sırada hayatımı biraz da şaşırtıcı yemekler üzerinden şekillendiriyorum. Cenk’le Seda, bana geleneksel “Şu yemek ne zaman olacak?” sorusunu sorduklarında, ben fasulyeli mısır çorbasını servise koymaya başladım.
Cenk: “Bu çorba… Bunu nereden öğrendin?” diye sordu, gözleri neredeyse donmuştu.
Seda: “İzmirli misin, yoksa sen Orta Anadolu’dan mı geldin?” diye gülümsedi.
İşte o an, hem kendimle dalga geçtim hem de gülümsedim. “Arkadaşlar, bu çorba tam İzmir’e ait. Ama tabii, hepimizin mutfaklarında biraz farklılıklar vardır. İzmir’de bile bunu çeşitli şekillerde yapıyoruz, çünkü bizde yaratıcılık da vardır.” dedim. O an, o çorba bana bir şekilde İzmir’in ruhunu yansıttı.
O Tadı Bulduğumda Ne Oldu?
Bunu yazarken bile, gözümün önüne çorbanın o enfes görüntüsü geliyor. Ne kadar basit ama bir o kadar karmaşık. Fasulye ve mısırın o zıtlıkları… Biri tatlı, biri tuhaf, ama bir araya geldiklerinde ne kadar güzel olabiliyorlar. İzmir’de yemeklerin ve tatların kişisel olmasını seviyorum. Ama bazen bir yemeği sadece farklı bir açıdan görmek yeterli. O yüzden biraz da abartarak, “Fasulyeli mısır çorbası, kesin İzmirli bir şeydir!” diye kendimi ikna ettim.
Yazımda defalarca dile getirdiğim gibi, herkesin “Bu yemek nereye ait?” sorusuna vereceği yanıt farklı olabilir. Ama bir İzmirli olarak, ben bu çorbayı kesinlikle İzmir’in ruhunu taşıyan bir lezzet olarak kabul ediyorum. Hem de her çorba, bir şehir gibidir: Karşılaştığınız her kişi, ona dair farklı bir şeyler anlatır.
Sonuç Olarak, Çorba Nerede Yapılır?
Bence bu çorbanın yeri gerçekten belirsiz. Fasulyeli mısır çorbası, bir şekilde herkesin kendi mutfağında özel bir yer edinmiştir. Ama benim gözümde, hem sıcak yaz akşamlarının hem de kalbimdeki İzmir’in mutfağının vazgeçilmezi. Şimdi, belki siz de bir İzmirli gibi düşünmeye başlarsınız. Ya da belki de bana katılır, bu çorbanın en güzelini İzmir’in sıcak havasında pişirdiğinizi kabul edersiniz.
Unutmayın, yemekler bazen kelimelerden daha fazlasıdır; bir çorbanın içinde, bir şehri de bulabilirsiniz.